3 Eylül 2014 Çarşamba

İslam Tıbbında Ahlat-ı Erbaa ; İnsanı Meydana Getiren Dört Unsur, Mizaçlar ve Özellikleri





Evren “Anasır-ı Erbaa” olarak bilinen ve dört sır manasına gelen su, toprak, ateş ve hava unsurlarından meydana gelir.  Evrene makromozmos diyen islam felsefesi insana da mikrokozmos diyerek evrendeki ateş, su, hava, toprak elementlerinin insanda “Ahlat ı erbaa” (1) denilen dört hılt  kan, balgam, sevda, safra olarak bulunduğunu söylemiş. Hıltların karışımından oluşan insan bünyesine ise mizaç denmiştir. Her bünyede bu karışımlar değişik oranlarda bulunduğundan, insanların mizaçları da farklıdır. Bir bünyede hangi mizaç hâkimse bünye onunla anılmış. Safravi mizaç, sevdavi mizaç, demevi mizaç ve balgami mizaç gibi. Kan grupları da dörttür. Fakat hiç kimse tek başına ve tamamen şu veya bu mizaçtan olmuyor. Herkes, bu mizaçların belli oranda karışımından meydana geliyor. Bu mizaçların belli orandaki bileşkelerine göre eski hekimler 64 çeşit temel mizaç olduğunu ifade etmişler.

Eski tabipler insanları mizaçlarına göre ayırmışlar ve ona göre tedavi şekilleri uygulamışlar. Temel mizaçlar; Balgamî mizaç, Demevî mizaç, Safravî mizaç, Sevdavî mizaçtır.

Bu dört hıltın bedende kendine has yerleri vardır. Sevda, dalakta. Safra,  safra kesesinde. Kan karaciğerde ve balgam tüm bedende (lenf) saklanır.

Hastalıkların tedavisinde insanların mizacını mutedil ve vasata yakınlaştırmaya çalışılır. Örneğin eğer kişinin mizacı soğuk ve kuru ise ona sıcak ve nemli yiyecekler verilerek vasat ve mutedile yakınlaştırılır.  Bu dört hıltın insanın bünyesine göre denge hâlinde bulunması sağlıklı olmaya ve aksi ise hastalığa işaret eder [1].

Nemli mizaç, su oranının fazla olması. Kuru mizaç ise su oranının az olması demektir.

Dört Unsur   İnsandaki Karşılığı    Özellikleri    Mizaç Türü     Mevsim
      Su                 Balgam              Soğuk, nemli  Balgami Mizaç       Kış
   Toprak              Sevdâ                Soğuk, kuru   Sevdavi Mizaç    Sonbahar
     Ateş               Safra                  Sıcak, kuru    Safravi Mizaç         Yaz
    Hava               Kan                    Sıcak, nemli   Demevi Mizaç      Bahar




Evrenin ve insan bünyesinin esasını teşkil eden “anasır-ı Erbaa” nasıl ki sıcak, soğuk, kuru, nemli vs. özellikler taşıyorsa besin maddelerinin, bitkilerin de aynı özelliklere sahip olduğu düşünülmüştür. Böylelikle hekimler her zaman evvela hastanın mizacını teşhis etmişler ve devamında da bu mizaca uygun olan bitki ve ilacı belirlemek ya da terkip hâline getirmek yoluna gitmişlerdir.

Tıp imkanları günümüzdeki gibi gelişmiş olmadığından, ilaçlar veya devaların teşkili söz konusu bitkilerin taşıdığı maddelere göre belirlenmeyip daha çok onların sıcaklık, soğukluk, kuruluk vs. özellikleri ile hastalıklı bünye arasında bir münasebet oluşturmak biçiminde olmuştur[2]. Yüzlerce çeşit diğer bazı bitkiler gibi, eskiden hekimler gül’ü ve ondan elde edilen nemli, soğuk mizaca sahip kimi maddeleri, bazı hastalıklı bünyelerin dengesiz mizaçları için tedavi maksatlı olarak kullanmışlardır.

Hz. İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah, insanları çeşitli renklerin karışımından, benzer ve uyumlu şeylerle, zıtlarla, farklı ve karışık mizaçlarla, sıcaklık, soğukluk, nemli ve kuru olarak karar kıldı.”

“Mizaçları tanıma” bilimi, İslami tıbbın en önemli konularından biridir. Mizaçları tanımamak, fast food yiyecekler, zararlı ve yanlış beslenmeler el ele vererek ne sadece kendi toplumumuzu hatta tüm dünyanın mizaç dengesinin bozulmasına neden olduk. Öyle ki insanlar artık fiziksel hastalıklar ve ondan daha önemlisi ruhsal ve manevi hastalıklarla can çekişmektedir.

Her mizaç kendisine uygun yiyecekleri, ruhsal olarak da her biri kendine has davranışları gerektirmektedir.


Buradaki en önemli noktalardan biri farklı insanların, farklı mizaçlarla uyumu konusudur. Bu konu en fazla karı koca arasındaki uyum da kendisini göstermektedir. Eşlerin kendi ve birbirlerinin mizaçlarını tanımamaları, evlilik yaşantısında bir çok yanlış anlamaları beraberinde getirmektedir. Bu da nihayetinde boşanmalara kadar varmaktadır. Evlilik öncesi genetik testlere önem verildiği gibi eşlerin mizaçlarını da araştırmak ileride daha huzurlu bir yaşama sebep olacaktır.



***



Demevi Mizaçlıların Özellikleri; Davranış ve psikolojik açıdan yansımaları:



1- Edebiyat ve müziğe ilgileri vardır.
2- Şairlik yeteneklerine sahiptirler.
3- Doğaya ilgileri vardır.
4- Aşk ve muhabbet ehlidirler.
5- Gözü yükseklerde, hırslı ve isteklidirler.
6- İleri görüşlüdürler.
7- Hayır ve maneviyat ehlidirler.
8- Güzel ahlaklı ve güler yüzlüdürler.
9- Cesur ve yüreklidirler.
10- Yüksek riske sahiptirler. (riske eğilimlidirler)
11- Yüksek derecede özgüvenleri vardır.
12- Cömerttirler.
13- Çeşitlilik ve yenilik eğilimlidirler, tekrarlanan işlere ilgileri yoktur.
14- Genellikle düzensizdirler.
15- Özgeci, fedakar ve başkalarını düşünürler.
16- Yaz aylarında genellikle kendilerini iyi hissetmez ve halleri iyi olmaz.
17- Zeki ve yüksek hafızaya sahiptirler.
18- Cinsel arzuya ve yeteneğine sahiptirler.
19- Çevik ve enerji doludurlar.
20- Anlık mutsuzluk ve şekavet’e münasiptirler.

Demevi Mizaçların Deri ve Cilt Belirtileri

Yumuşak, nemli ve sıcak derileri vardır. Deri üzerinde büyük ve geniş gözeneklere sahiptirler ki bunun belirtisi iyi bir şekilde terlemeleridir. Ellerindeki damarlar açık ve belirgindir. Deri rengi buğday tenli (esmerimsi) veya pembemsidir. (gül rengine yakın) gözdeki beyaz kısım kırmızıya çalar. Gözbebeği kestaneye çalan koyu ve siyahtır. Saçı, sık ve esnektir. Saç rengi: siyah, koyu, açık ve genellikle sıktır.

Ağız tadı, sabahları tatlı olur. Ağızları az nemli ve az susuzdurlar. İştahları çok ve iyidir. Yemeklerin sindirim ve hazmedilmesi yüksek ve mide şişkinliğine maruz kalmazlar. Kabızlıkları olmaz. Tatlıya meyilleri az, tuzluya ise oldukça azdır. Turşuya istekleri azdır. Kötü ağız kokusu ve  kötü dışkı kokuları yoktur. Karınlarından kar kur sesleri gelmez. Soğuğa temayülleri yoktur, ancak sıcağa da istekleri azdır.

Demevi mizaçlar, beden hararetleri normale dönmesi için serin ve soğuk yiyecekler tüketmelidir. Nar, erik, salatalık ve sarıçalı suyu, yoğurt türü şeyler tüketmelidirler.
Demevi mizaçlar eğer tatlı ve şekerli yiyeceklerin yanında soğuk gıda ve yiyecekler tüketmezlerse bedende kaşıntı, sivilce, sıcak basmalar, huzursuzluk, ürtiker, kurdeşen, döküntü, isilik, yanmalı idrara çıkma, mide ekşimesi ve ağız aftı gibi şeylere maruz kalırlar.

Çoğunlukla demevi mizaçların hastalıkları sıcaklık ve nemin artmasıyla oluşur. Yani genel olarak vücuttaki kanın artmasıyla ortaya çıkmaktadır. Burada en önemli ilaç ve derman hacamattır. Çünkü sıcak ve nemli kana sahiptirler. Demevi mizaçlar için münasip rejim yemekleri soğuk ve kuru rejim yemekleridir. Soğuk ve kuru mizaca sahip olan mercimek gibi.

Demevi mizaçlılar hava, sıcaklık ve nemli olduklarından hücrelere besin ve oksijen ulaştırılması gerekmektedir. Eğer çok olursa ağzın tadı çoğalır –kafa ağırlaşır, uyuklar, duyular dikkatsizleşir, ağız suyu artar- dili nar salçası veya sarıçalı yemiş gibi kırmızı olur. Beden kaşınmaya, yağ bezeleri, sivilce ve içinde irin bulunan küçük deri kabarcıkları daha çok boyun ve kürek kemiği arasında çıkmaya başlar. Damaktan kan gelir, huzursuz ve tedirgin olur.

Sebep: haddinden fazla çok yemek kanı çoğaltır.
İlacı: Arpa, yemeklerden önce zeytin yağlı ve limonlu salata, yeşillik ve meyve tüketmek.

Demevi Mizaçlar İçin Zararlı Yemekler

Kızartmalar, yağlılar, pastane ürünleri ve suni tatlılar, çok yemek, acılı baharatlar, tuzlu yiyecekler, turşu çeşitleri (lahana, salatalık…) çok et, tere yağı ve kaymak, çok yemek, patlıcan, nişastalı yiyecekler, buzlu su, ayran, kola, yumurta, yemek arasında veya hemen sonrası sıvı içecekler, hurma, kuru tut, kuru üzüm, sos, salça, sirke, sarımsak, çay, kahve, neskafe, yoğurt, fast food türü yiyecekler.

Demevi Mizaçlara Faydalı Yiyecekler

Yemeklerden yarım saat önce ve iki buçuk saat sonra günde altı bardak serin su içmek, sarıçalı, marul, salatalık, meyve, özellikle kabuklu elma ve çekirdekleri, nar, yeşillik, arpa çorbası, taze limon, yemek öncesi salata, zeytin yağı, hububat (buğday, maş ve mercimek gibi) az miktarda bal, ham yiyecekler (meyve ve sebze), tut çeşitleri özellikle böğürtlen, kabak kompostosu, kanın doğal ve normal durumuna çabucak gelmesine sebep olan sarıçalı suyundan iki veya üç su bardağı içmek, az yemek, sadece kalorisi az olan yiyecekler tüketmek (haşlanmış ve buharda pişmiş sebzeler gibi) demevi mizaçlara ayrıca egzersiz ve spor tavsiye edilir.  

***
     
Safravi Mizaçlıların Özellikleri; Davranış ve psikolojik açıdan yansımaları:

1- Edebiyat ve matematiğe ilgileri vardır.
2- Şiddete eğilimli ve kötü huyludurlar.
3- Sonbahar ve Yaz mevsimini severler.
4- Bazen iradeli bazen de gevşektirler.
5- Bazen çok, bazen de az enerjilidirler.
6- Geçici manevi yeteneklere sahiptirler.
7- Sinirli, dikkatli ve kararsızdırlar.
8- Agresiftirler.
9- Huzursuz ve gönülsüzdürler.
10- Bazen başkalarının incinmesine ve dargınlığına sebep olurlar.
11- Bazı yönlerde kesin ve nettirler.
12- İlkelerine bağlı, düzenli ve hassastırlar.
13- Geleceği gören ve bazen de hayalperest olurlar. Karar almada dakiktirler. 
14- Hazırcevap ve zekidirler.
15- Bazen cömerttirler.
16- Cinsel arzusu yüksek, cinsel güçleri ise değişkendir.
17- Çok konuşkandırlar.
18- Bazen cesur, bazen de sakindirler.
19- Bazen aşık, bazen de serbesttirler.
20- Hızlı, çevik ve enerjiktirler.

Safravi mizaçların Deri ve Cilt Belirtileri:

Derileri kuru ve nemsizdir. Deri üzerinde büyük ve geniş gözeneklere sahiptirler. Ellerindeki damarlar bazen açık ve bazen de gizlidir. Deri rengi sarıya çalar. Gözün beyazı, beyazdır ama sarıya çalmaktadır. Gözbebeği kestaneye çalmakta ve eladır. Saçı, kuru, kalın ve belirgindir. Saç rengi, siyah ve hurma rengindedir. Safravi mizaçların genellikle saçları az olur.

Safravi Mizaçların Eğilim Belirtileri:

Sabahları ağızları acı olur. Genellikle ağızları kuru ve susuz olur. Safraviler az iştahlı olurlar. Yemeklerin sindirim ve hazmedilme derecesi yüksektir. Mide şişkinliği yoktur. Tatlı ve tuzluya eğilimleri olmaz. Genellikle turşuya meyillidirler. Kötü ağız ve dışkı kokusu yoktur. karınlarından kar kur sesi gelmez. Soğuğa eğilimli olurlar, sıcaktan kaçarlar.

Safravi mizaçlar için münasip rejim yemekleri, soğuk ve nemli yiyeceklerdir. Bu yiyeceklere örnek sirkeli salata çeşitleri, bitkisel yağlar.

Safravi mizaçlarda, genellikle hacamattan kaynaklanan mizaç düzelmesi ve ayarlanması görülmektedir. Renk ve yüzü öncekine oranla daha açık olur. Hacamatla iştahları artar ve hacamatın tekrarlanmasıyla yağlanarak şişmanlarlar. Safravi mizaçlar için uygun yiyecekler soğuk ve nemli olan maruldur. Safranın defedilmesi için faydalıdır. Balık, yoğurt ve genel olarak süt ürünleri, domates, narenciye, arpa suyu, ekşi mayhoş içecekler, limon suyu gibi yiyecekler faydalı ve gereklidir.    
 
***

Sevdavi Mizaçlıların Özellikleri; Davranış ve psikolojik açıdan yansımaları:

1- Hesap ve teknik konularına ilgileri vardır.
2- Donuk ve dar görüşlüdürler.
3- Bahar ve Yaz aylarına ilgileri vardır.
4- Duyguları ve mantıkları zayıftır.
5- Vasat ve ihtiyatlıdırlar.
6- Az enerjili ve işleri yerine getirmede istimrarlıdırlar.
7- Az bir oranda maneviyata meyillidirler.
8- Huzursuz ve her zaman düşüncelidirler.
9- Takıntılı, saplantılı, endişeli, kararsız ve gönülsüzdürler.
10- Riske eğilimsizdirler.
11- İntikamcı ve kincidirler.
12- Meczup olmazlar.
13- Cinsel arzuları çok, ama cinsel güçleri azdır.
14- Düşünce ve hayalleri çoktur.
15- Kötümser, hassas ve endişelidirler.
16- Düzenlidirler.
17- İçine kapanıktırlar.
18- Cidal ve tartışma ehlidirler.
19- Kurnaz ve dikkatlidirler.
20- İnatçı ve dik başlıdırlar.

Sevdavi Mizaçların Deri ve Cilt Belirtileri:

Kuru ve nemsiz deri ve ciltleri vardır. Deri üzerinde orta boy gözeneklere sahiptirler. Ellerindeki damarlar gizlidir. Deri rengi koyudur. Göz renginin beyazı, beyaz ve koyudur. Gözbebeği ela ve kahvedir. Saçları, kuru, kalın veya kıvırcıktır. Saç rengi, siyah mat ve buğdayımsıdır. Sevdavi mizaçlar da genellikle az saçlıdırlar.

Sevdavi Mizaçların Eğilim Belirtileri:

Sabahları ağız tatları tuzlu olur. Ağızları kuru ve az sulu olur. İştahları çok, ama az yerler. Yemeklerin sindirilmesi oldukça zayıftır. Mide şişkinliği oldukça fazladır. Kabızlık çekerler. Tuzlu ve tatlı şeylere eğilimlidirler. Turşuya meyilleri yoktur. Ağızları ve dışkıları kötü kokmaz. Karınlarından kar kur sesi gelir. Soğuğa eğilimleri olmaz, ama sıcağa eğilimleri vardır.

Sevdavi Mizaçlar İçin Münasip Rejim Yemekleri:

Sevdavi mizaçlar, soğuk ve kuru oldukları için soğuk ve kuru yiyeceklerden sakınmalıdırlar. Onun yerine bal gibi sıcak ve nemli besinler tüketmelidirler. Soğuk ve kuru besinler nem kaybına sebep olduğundan kabızlığın en önemli sebebidir.

Mevsimler arasında, sonbahar sevdavi mizaçlıların mevsimidir. Hacamat için en münasip ay da sevdaviler için sonbahar ayıdır.

Sağlık ve hijyen konularında tüy dökücülerin kullanılması sevdayı defeder. Elbette arsenik içerikli tüy dökücüler kullanılmalıdır. Bu kişiler için kepekli ekmek en uygun ekmektir.

Sevda’nın anlamı, siyah demektir. Sevda (sevdavi) mizaçlılar patlıcan ve mercimek gibi siyah şeylerin tüketiminden kaçınmalıdır, az tüketmelidirler. Sevda kemik üretimini sağlar. Başın zonklaması, sevdavi mizaçlıların baş ağrısıdır. Sese duyarlı olmak bedendeki sevdanın artışını göstermektedir ki başın zonklaması ve sese hassasiyetin çaresi kanın incelmesine sebep olan sirke tüketimi ile hacamat yapmaktır. 

Buz, sevdayı arttırır, dolayısıyla tüm mizaçlar ondan sakınmalıdır. (su, direk olarak soğutulmamalıdır) İslami tıp kitaplarında şöyle bir ibaret bulunmaktadır: “Eğer tabip sevda mizaçlıları razı edebilmişse, hüner etmiştir.”     

***

Balgami Mizaçlıların Özellikleri; Davranış ve psikolojik açıdan yansımaları:

1- Rasyonel, akılcı ilimlere ve matematiğe eğilimlidirler.
2- Hesaplayıcı ve ihtiyatlıdırlar.
3- Akıllı ve mantıklıdırlar.
4- Temkinli, ihtiyatlı ve bazen de korkak olurlar.
5- Ticarete yatkındırlar.
6- Pasif, münzevi, izole ve yavaş hareketlidirler.
7- Retrospektif ve geriye dönüktürler.
8- Narin, ince düşünceli ve hassastırlar.
9- Düzenli ve dakiktirler.
10- Depresyona münasip yapıdadırlar.
11- Riske münasip yapıda değildirler.
12- Uyumlu ve iradesizdirler.
13- İçe dönük (kapanık) ve menfi düşüncelidirler.
14- Muhabbet ve sevgiye ihtiyaç duyarlar.
15- Kinci ve hınçlıdırlar.
16- Unutkan ve zihin darlığı vardır.
17- Bir şeyi öğrenmeğe isteksizlikleri vardır.
18- Cinsel arzu ve güçleri oldukça azdır.
19- Bir çok konuda rahat, kaygısız ve tasasızdırlar.

Balgami Mizaçların Deri ve Cilt Belirtileri:

Deri ve ciltleri yumuşak ve nemlidir. Genellikle soğukturlar. Deri ve ciltleri ince gözenekli, az terlerler, ellerindeki damarlar gizlidir. Deri ve cilt renkleri beyazdır. Göz renklerinin beyazı beyaz ve uyuşuk. Gözbebekleri ise genellikle açık, renkli ve mavidir. Saçları ince, yumuşak, yalın, açık kahve rengi, sarışın ve sarı renklidirler. Balgami mizaçlıların da saçları genellikle azdır. Avrupa insanı bu tarife çok yakındır.
 
Balgami Mizaçların Eğilim Belirtileri:

Ağızları tatsız, nemli ve çok suludur. İştahları çok ve oldukça fazla yerler. Yiyeceklerin sindirim ve hazmedilmesi zayıftır. Mideleri gaz yapar. Bazen kabızlık çekerler. Tatlı ve tuzlu şeylere eğilimleri fazladır. Turşuya meyilleri yoktur. karınlarından kar kur sesleri gelir. Soğuğa temayülleri yoktur. Onun yerine sıcağa oldukça meyillidirler.
Eğer balgam kafada fazlalaşırsa aptallık ve ahmaklık oluşturur. Sebebi ise başta soğukluğun artmasıdır. Hafızanın arttırılmasını sağlayan tüm ilaçlar sıcak besinlerden hazırlanmaktadır. Kafada soğukluk (elbette soğukluk ve kuruluk) zirveye çıkarsa Alzheimer hastalığı oluşur.
Eğer kanda balgam olmazsa teneffüs yapılamaz.

Balgami mizaçlar soğuk şeyleri tek başına tüketmemelidirler, sıcak yiyeceklerle birlikte tüketmelidirler.
Bitkisel yağlar, tere yağı, kola, pirinç, inek eti, sosis, salam türü ürünler balgamı arttırır. Dolayısıyla balgami mizaçlar bu tür yiyeceklerden sakınmalıdırlar.

***

Sıcak ve Nemli Besinler: (Demevi, Hava, Kan, Bahar Mevsimi)
Süt ürünleri: yoğurt, tereyağı, taze inek ve koyun sütü. (her üçü de yerli ve köy ürünü olmalı)
Kavunun her çeşidi, acur
Meyveler: Ananas, kuru ve taze incir, üzüm, hurma, kaysı, kiraz, armut, tatlı elma, meviz (siyah kuru üzüm), ağaç kavunu[3], tut çeşitleri ve kuru üzüm.
Turpun her çeşidi, havuç, patates, şalgam.
Hububat olarak buğday ve fasulye çeşitleri.
Et: karides, yerli tavuk, ak ciğer ve kara ciğer, paça, kuzu, hindi, dil.
Badem, fıstık, kavun çekirdeği, susam.
Üzüm pekmezi, susam yağı, acı badem yağı, tahin, inek yağı, kuyruk yağı.

***
Sıcak ve Kuru Besinler: (Safravi, Ateş, Yaz Mevsimi)
Süt ürünleri: eski peynir.
Patlıcan ve yeşil biber.
Mango, ayva, zeytin ve Hindistan cevizi.
Pancar, soğan, sarımsak, arpacık soğanı.
Pancar yaprağı, yarpuz, nane, yeşil soğan, reyhan, tarhun otu, dere otu, çemen otu, ısırgan otu, lahana, tere, maydanoz, rezene, kereviz.
Hububat olarak: çavdar, nohut ve pirinç.  
Et olarak: geyik, ördek, bıldırcın, deve, horoz, deve kuşu, serçe, keklik, kebap ve kalp.
Kaju, (Hindistan bademi), acı badem, fıstık, çam fıstığı, kabak çekirdeği, ceviz, fındık.
Kekik, üzerlik, yeşil ve siyah çay, hardal, tarçın, biber, zerdeçal, zencefil, kimyon, kakao, safran, vanilya, çörek otu, tuz, kakule.
Bal, zeytin yağı, kızartma türleri.

***
Soğuk Ve Kuru Besinler: (Sevdavi, Toprak, Sonbahar Mevsimi)
Muşmula, erik, ekşi nar, ekşi elma, limon, greyfurt, ağaç kavunu, iğde, ahududu, sarıçalı, alıç.
Ravent, kişniş.
Hububat türü olarak: darı, kuru bakla, pirinç, arpa, mısır, mercimek.
Et türü olarak: inek eti, keçi eti, böbrek, sakatat.
Kenevir.
Sumak, nişasta ve kahve.
Sirke, kanula, mısır ve bitkisel yağlar.

***
Soğuk ve Nemli Besinler: (Balgami, Su ve Kış Mevsimi)
Süt ürünleri: taze peynir, kaymak, ayran, yoğurt.
Salatalık, kabak türleri, domates, karpuz ve balkabağı.
Çilek, erik, portakal, tatlı nar, zerdali, şeftali, tatlı limon (Türkiye’de pek bulunmayan bir çeşit tatlı limon), mandalina, kivi, nar suyu. Patates.
Ispanak, bamya, mantar, marul, yeşil fasulye, beyaz hindiba ve semizotu.
Hububat türü olarak: taze bakla ve bezelye.
Et türleri: balık çeşitleri ve koyun beyni.
Kabak çekirdeği, haşhaş, karpuz çekirdeği ve gülsuyu.


[1] - İslam alimleri insan bedeninin temeli olan dört maddeyi (kan, balgam, safra, siyah köpük/sevdâ) saydıktan sonra; vücudun bu maddeleri nasıl ürettiğiyle ilgili görüşler ileri sürer. Mesela kanı, uygun yiyecek ve içeceklerin oluşturduğunu; safrayı sıcak, latif, tatlı ve yağlı gıdaların oluşturduğunu vs. bir bir sayar. Neticede de insan bünyesindeki karışıklıkların, sıcaklık ve soğukluk oranları farklı olan bu maddeler nedeniyle doğabileceğini; hatta kötü düşüncelerin dahi bu dört karışımı harekete geçirebileceğini vurgularlar.
[2] - Bir ilacın sıcak ya da soğuk olduğu söylendiğinde burada, ne o ilacın temelde çok sıcak ya da çok soğuk olduğu, ne de insan vücudundan daha soğuk ya da sıcak olduğu kast edilmektedir. Aksi takdirde, söz konusu edilen istenmeyen bir sonuç ortaya çıkacaktır; ancak burada hazırlanan bir ilacın, kesin olarak insan vücuduyla aynı mizaçta olması gerektiği belirtilmektedir.” (ibn Sina)
[3] - Ağaç kavunu (Citrus medica), sedef otugiller (Rutaceae) familyasından meyvesi yenen bir bitki türü. Kalın ve sert kabuğu ile bilinir. Genelde bir süre saklandıktan sonra ya da hamur işlerinin içine katılarak tüketilir. Bazı kültürlerde meyve çayı yapımında kullanılır. Ağaç kavunlarının en çok yetiştiği yerler Akdeniz çevresi, Hindistan'ın bazı bölgeleri ve Güney ile Orta Amerika'dır. Ağaç kavunu yavaş büyüyen bir ağaçtır. 3 yaşına geldiğinde meyve vermeye başlar. Meyvesinin boyu eninden büyük genelde 12-15 cm arasındadır. Kabuğu kalın, sert ve kokuludur. Dış kabuğu üzerinde pürüz ve çıkıntılar bulunur.

Kaynak: Ehlibeyt Haber Ajansı ABNA


15 yorum :

  1. Selamünaleyküm.. ben balgami oluyotum buraya gore..sicak kuru sicak nemli soguk kuru soguk nemli diye beslenmesi gereken durumlar var.. fakat anlamadigim bunlar orda verilen mevsimlerde mi beslenmemiz gereken durumlar oluyo.. yani hangi mevsimse ona gore.. nasil yapacagiz

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. orada biraz nispetler ve sizin balgam mizacınız hangi derecede o çok önemli hocam. genel olarak mevsime göre beslenme değil. önce balgam mizaç iseniz sıcak kuru yani zıtı ile beslenemiz gerekiyor

      Sil
  2. Merhabalar,

    Eğer balgami mizaç özellikleriniz var ise, soğuk nemli gıdaların karşıtı sıcak kuru özellikli gıdaları tüketmeniz gerekiyor, denge sağlanması için.

    Selamlar

    YanıtlaSil
  3. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhabalar,

      İnternet alış veriş sayfasıyız, mizaç belirleme gibi bir hizmetimiz bulunmuyor, konunun uzmanlarını araştırırsanız daha iyi olur, selamlar

      Sil
    2. biz mizaç hususunda yardımcı olabliriz . sosyal medyadan derviş hacamat tan ulaşablirsiniz. uzman bir mizaç hocamız vardır.

      Sil
  4. Selam Aleyküm bende bazı safravi ve bazı balgami özelliklerin ikiside var nasıl oluyor?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. mutlaka tek bir mizaca tabi olmayabilirsiniz. beslenmelerimiz çok karışık olduğu için iki hıltta yükselmiş olabilir. önemli olan hangisi daha baskın onu bilmek ve ona göre itidale çekmek gerek.

      Sil
    2. Hocam benim de karisma var safrayim ama sovda yukselmis ne yaplaliyim bilgi verir misiniz? 4 mizacı dengelemek icin ne yapabilriiz

      Sil
    3. öncelikle mizaç tespiti çok önemli net olarak belirlenmeli ve ona göre beslenmeye ek olarak bazı terkipler verilmeli. genel olarak dedğiniz gibi ise vucunuzu nemlendirmeniz şart...

      Sil
  5. Burç eşleştirmelerinde yanlışlık var. Anlamadım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. burç tam olarak sonuç vermez... çok küçük bir parçadır o da akut mizaç değil cibilli yani dğuştan mizaca dair bilgi verir.

      Sil
  6. Dış görünüş olaral safraviyim sanirim fakat karakter olarak balgamı. Bu durumda ne yapmalıyım

    YanıtlaSil
  7. Selamünaleyküm hocam ben sovdavi mızacim ve çoğu özelliği var ağır basıyor ve içine kapalılık kuru cilt vs çok fazla onune geçmek için ne yapmalıyım

    YanıtlaSil